Verliezen hoort bij het leven, winnen soms ook
Door Gijsbert Wolvers
GOUDA - Aan het eind van de partij begint het 8-jarige jongetje hartstochtelijk te huilen. De wedstrijdleider komt er op zijn knieën bij zitten en besluit dat het jochie met zijn kale koning mag stoppen. "Waarom huil je", vraagt zijn moeder. "Omdat ik alleen maar verlies." "Maar dat hoort er toch bij?"
Inderdaad, verliezen hoort bij het leven. De aandacht bij sportwedstrijden gaat vaak uit naar de winnaar. Maar hoe maakt de verliezer het?
Naarmate de dag vordert bij het Nationale Pupillendag 2008 worden de reacties van de kinderen emotioneler. Ze hebben dan al zo'n vijf partijen op dit Nationale Kampioenschap Schaken gespeeld. Voor kinderen van zes à negen jaar is het heel wat als je weer verliest. Of net wordt matgezet, terwijl jij één zet later zelf mat had kunnen zetten. Vermoeidheid slaat toe, gezichten betrekken, een enkeling huilt.
Gelukkig voor het betrokken jochie haalt hij de laatste ronde zijn tweede punt binnen. Knap van dat meisje dat geen een punt haalde, en toch alle rondes volmaakte. Hulde!
Nu dan toch aandacht voor de winnaars. In groep F (kinderen geboren in 1999) was de eerstgeplaatste Ankit Majhi (rating 1433) in de vierde ronde achterop geraakt door een nederlaag tegen medekanshebbers Robin Lecomte (1373). Ook Yassine Mouhdad (1361), Melchior Hillenkamp (1275), Wang Yang (1262) en Maaike Keetman (1181) zijn achteropgeraakt, door nederlagen of remises. Bij het ingaan van de laatste ronde heeft Robin (6 uit 6) genoeg aan remise voor het kampioenschap, terwijl Ankit hem met 5 uit 6 op de hielen zit. Het kan nog heel spannend worden als Melchior van Robin wint, en Wang Yang van Ankit. Dan hebben er drie 6 punten. Het komt niet zo ver. Het omgekeerde gebeurt: Robin wint en wordt met 7 uit 7 kampioen, Ankit wordt tweede en ratingloze Jacob de Groot schuift met zijn winst Melchior en Wang voorbij, en pakt het brons! Opmerkelijk dat hij geen van de 'groten' in deze groep heeft getroffen. Een verlies in de eerste ronde en een remise in de vierde ronde tegen middenmoters zorgde voor deze opmerkelijke opmars. Maaike werd meisjekampioen.
Groep G (geboren in 2000) werd een walk-over voor de Heerenveense Anna-Maja Kazarian (rating 1177). Bij de opening had zij de harten van de ouders gestolen door een lied te zingen. In een andere jurk zette zij de haar opmars voort. Alleen in de laatste partij, tegen Cheryl Looijer (1019), had zij het lastig. Eerst stond ze een pion achter, toen er een voor, maar Cheryl wist het remise te houden. Medekanshebber Ties Schalij (1151) verloor in de derde ronde van Jessie Hogenkamp, en vervolgens in de zesde ronde ook van het Heerenveense meisje. Michal Slomczewski kwam na verlies in ronde 3 ook na een overwinningenreeks op de tweede plaats, zonder Cheryl of Anna-Maja te treffen.
In Groep H (geboren in of na 2001) was Robby Kevlisvili (1046) oppermachtig. Hij won alles. In de laatste ronde mochten Friso Berenpas (796) en de eerstgeplaatste Luuk Baselmans (1248) uitmaken wie de twee plaats zou pakken - beiden hadden al van Robby verloren. Rating en verwachtingen bleken niet uit te maken: Friso versloeg Luuk en pakte daarmee de tweede plaats. Luuk bleef op weerstandspunten net aan Isis Verseef (396) voor, die vierde werd, maar in ieder geval de hoogste meisjesbeker mee naar huis mocht nemen. Gezien het niveau van de meisjes is het de vraag of aparte kampioenschappen voor het vrouwelijk geslacht wel terecht is.
Er werd vooral veel gemept. De herdersmatjes waren niet van de lucht, mat achter de paaltjes werd toegepast, schaakstaande koningen werden op een ander veld waar ze ook schaak stonden weggezet, aangevallen stukken bleven gewoon staan, paarden maakten een sprong van twee naar voren en twee opzij. Het kan allemaal op dit niveau. Dat was het belangrijkste: er werd gewoon lekker geschaakt.
Het toernooi was net zo leuk als vorig jaar, alleen zat dit keer het weer mee. Dezelfde elementen bepaalden die sfeer: het schaakvoetbal voor de meegekomen broers en zussen, de Goudse kaasmeisjes en de stroopwafelbakster waren er weer, en natuurlijk kraampjes met andere denkspelletjes en met echte schaakboeken.
Er gingen geen verliezers naar huis. Al deze kinderen waren al kampioenen doordat ze zich kwalificeerden voor een Nationaal Kampioenschap! Ze kregen dan ook allemaal een medaille naar huis.