Voor de gemiddelde clubschaker is schaken een plezierig tijdverdrijf. De betere schakers van Messemaker 1847 zien het schaken wellicht als sport. Maar hoe kijken zij die de regels van de schaakkunst in het geheel niet beheersen tegen het schaken aan? Opvallend is dat de niet-schakers veelal een romantisch, verheven beeld hebben van onze denksport. Voor deze bewonderaars op afstand is er geen twijfel: schaken is kunst. En niet helemaal ten onrechte, want op het bord gebeuren inderdaad hele mooie dingen. Maar wie het spel daadwerkelijk speelt, weet dat er ook een andere kant is. Creativiteit, inspiratie en strategisch denken zijn weliswaar onmisbare vaardigheden, maar in de praktijk blijkt dat het er daarnaast ook op aankomt gewoon hard te werken. Steeds weer blijkt dat het nog moeilijker is om te winnen, dan om gewonnen te komen staan. Winnen, strijdend ten onder gaan of remise afdwingen; maar al te vaak voert hard werken daarbij de boventoon. Soms is een kleine fout genoeg om het bereikte voordeel weer te verspelen.

De vergelijking met de kunst laat zien dat het bij beide gaat om 10% inspiratie en 90% transpiratie. Voortbordurend op deze gedachte heeft de schaakclub al twee jaar voor de viering van het 150-jarig jubileum, het initiatief genomen om een activiteit op het snijvlak van schaken en kunst te ontplooien. Met name Jan Engelen, die toen secretaris van de schaakvereniging was, heeft hierin een initiërende rol vervuld. Het uiteindelijke resultaat was bijzonder: in Museum het Catharina Gasthuis te Gouda is van 4 mei tot en met 22 juni 1997 de tentoonstelling "Schaken en Kunst" te zien geweest. De tentoonstelling kwam tot stand in samenwerking met de gemeente Gouda, de stedelijke musea Gouda, diverse sponsors en subsidiegevers en - last but not least - de kunstenaars uit Gouda en omstreken, voor een groot deel verenigd in de Regionale Kunststichting Gouda.

De tentoonstelling werd geopend door de heer W. C. Hommels, wethouder Sportzaken van Gouda en zelf ook een fervent schaker. Aan de expositie deden 21 Goudse en regionale kunstenaars mee, die speciaal voor de jubileumtentoonstelling werk hadden gemaakt waarin het thema schaken centraal stond. Dit thema werd op verschillende manieren weergegeven, in schilderijen, keramiek, grafische techniek, beeldhouwen, glas en fotografie. Zes kunstenaars hebben bovendien samengewerkt met scholieren uit het voortgezet onderwijs.

Peter Bartels (schilderen, boetseren en zeefdrukken), Rins Heidema (grafiek), Fred van Loon (schilderen, objecten), Carina Mathot (glasobjecten, gemengde technieken), A~an Oosters (schilderen) en Ariane Stam (beeldhouwen) werkten elk met drie jongeren samen in hun atelier. De leerlingen waren afkomstig van het St. Antoniuscollege in Gouda en Bodegraven, de Goudse Scholengemeenschap, de Slalom, het Delta College en het Krimpenerwaard College uit Krimpen aan de IJssel.

De kunstenaars maakten hun werk weliswaar op verzoek van de regionale Kunststichting Gouda, maar niet in opdracht. Dit betekende dat ze er geen honorering voor kregen en dat de kunstwerken in eigen bezit van de kunstenaars bleven, tenzij ze op de tentoonstelling - of later - werden verkocht. De tentoonstelling is in de maand augustus 1997 ook nog te zien geweest bij het prestigi euze "Lost Boys schaaktoernooi" in Antwerpen. .

Bij de tentoonstelling verscheen tevens een full-color catalogus met een inleiding van internationaal schaakgrootmeester Hans Ree. Voor de tentoonstelling was in ruime mate belangstelling, niet in de laatste plaats omdat ook Schaakmagazine, het officiële orgaan van de KNSB, aan de tentoonstelling ruim aandacht besteedde. Op de voorpagina van het mei-nummer verscheen zelfs een van de pronkstukken van de tentoonstelling: het olieverfpaneel "Offensief' van Henk Boon, dat hier is afgedrukt.

Henk Boon, "Offensief' (1996)